Destek ve Direnç Nedir: Trading’de Nasıl Doğru Kullanılır?

“Destek ve direnç nedir” trading dünyasında oldukça popüler bir konudur. Bu makalede, destek ve direncin ne olduklarını, hayati önemlerini ve başarılı bir trading yapmak için nasıl kullanılacağını ele alacağız.

Destek ve Direnç Nedir?

Destek ve direnç teknik analizin temelidir. Teknik analize dayalı finansal piyasalarda işlem yapan hiç kimse onları göz ardı etme lüksüne sahip değildir. Bu kapsamda hangi işlem stratejisi takip ettiğimizin, hangi teknik indikatörleri kullandığımızın bir önemi yok. Destek ve direnç teknik analiz içindeki en önemli iki kavram olarak değerlendirilebilir.

Destek Nedir?

Destek ve direnç nedir sorusuna cevap aradığımız bu makalede ilk ele alacağımız kavram destektir.

Bir fiyat grafiğini incelediğimiz zaman fiyatın farklı fiyat seviyelerinde destek bulduğunu görebiliriz. Bu noktalar fiyatın düşmekte zorlandığı, hatta genellikle bu seviyelerden dönüş yaptığı ve bu noktaları aşağı doğru kırdığı takdirde fiyatın belirli bir şiddetle düşüşe geçtiği bölgelerdir. İşte bu noktalara destek denilmektedir.

Peki bu noktaları nasıl tespit ederiz? Destek noktalarını tespit etmek için geçmişteki fiyat hareketliliğine bakmamız gerekir çünkü bu bilgi olmadan bir noktanın bir destek olarak hareket edip etmeyeceğini asla bilemeyiz. Fiyatın bu bölgede daha önce düşüşü durdurmuş olması gerekir.

Genellikle bir destek bölgesini tanımlamak için en az iki noktaya ihtiyaç duyduğumuza dair bir bilgi görmüş olabilirsiniz ancak bu doğru değildir. Ayrıca, daha önce fiyatın yükselişe geçtiği bölgeleri destek olarak düşünebiliriz. Şimdi aşağıdaki örneğe bakalım:

destek nedir

1.noktada yükselen bir fiyatımız var ve bir destek noktası oluşuyor ve aynısı 2.nokta için de geçerli.

3., 4. ve 5.noktalarda fiyatın aşamadığı bir dizi seviyemiz var ve bu noktalarda da desteklerimiz bulunuyor. Bu durumda iki nokta kuralı geçerli.

1 veya daha fazla nokta olmasının önemli olmadığına dikkat edin. Her iki durumda da fiyatın düşmekte zorlandığını ve ek olarak 1. ve 3.noktaların da bir kez kırıldığında şiddetli bir harekete sebep olduğunu söyleyebiliriz.

Direnç Nedir?

Direnç, destek ile aynı prensipte çalışır ancak tam tersi yöndedir. Yani fiyatın yükselmekte zorlandığı bölgelere direnç adı verilir. Önceki örneğe bakarsak aşağıdaki görselde dirençleri çizebiliriz. Desteklerde olduğu gibi, fiyat yukarı doğru hareket ettiğinde aynı şeyin yaşandığını görebiliriz.

direnç nedir

1. ve 2. noktalarda tek bir seviye direnç oluştururken 3. noktada yükselişi ilerletmeyi engelleyen iki seviye vardır.

Desteklerin ve Dirençlerin Müttefiki: Hacim

Önceki örneklerde gördüğünüz gibi bazı destek ve dirençler güçlüdür, bazıları ise daha güçsüz. Bir destek/direnç güçlü bir seviye oluşturacak mı, bunu nasıl bilebiliriz? Bu sorunun cevabı hacimdir. Ancak, bu durum klasik finans kitaplarında anlatıldığı gibi değildir.

Klasik teknik analiz kitaplarında bize bir kırılmanın hacimle gerçekleşmesi gerektiğinden bahsedilir. Bu doğrudur ancak bu kitaplarda bu durumun tek başına yeterli olmadığından pek de bahsetmezler. Bir destek/direnç kırılımı her zaman hacimle gerçekleşmelidir ancak sonraki mumlarda neler olacağını görmek için de sabretmeliyiz. Diğer bir deyişle, fiyatın destek veya dirence azalan hacimle dönmesini beklemeliyiz. Eğer bu durum gerçekleşirse kurumsal ve profesyonel sermayenin o seviyeyi terk ettiğini ve karşı gücün olmadığını kontrol etmek için adımlarını geri takip ettiğini varsayarız. Böylece kırılım yönünde hareket etmeye devam edebiliriz.

Eğer destek/direncin dönüşünde hacim azalmıyorsa bu kırılmanın sahte olduğunu ve fiyatın reddedileceğini varsaymalıyız. Ek olarak, destek/dirence dönüşten sonra hacimsiz bir geri çekilme varsa piyasaya giriş noktamızı bulmuş olabiliriz.

Bir doğru kırılma durumunda fiyat adımlarını geri izler ancak hacim azalmasıyla, yani talep olmadan. Aksine, aldatmaca durumunda fiyat taleple geri döner, yani taleple, ve daha sonra sadece likidite alımı olan bir kırılma olduğundan hacim olmadan küçük bir geri çekilme yapabiliriz.

Şimdi, gerçek bir grafik örneğine bakalım. Aşağıdaki görselde bir destek (1) ve bir direnç (2) görebiliriz.

hacim ve direnç

Destek seviyesinden bir düşüş yaşandığında ne olur? İlk 2 mum düşüş yaşanır (çift ok aşağı), sonrasında ise çok az hacimli bir düşüş mumu ortaya çıkar. Ardından fiyatın daha düşük fiyatlara karşı bir ilgisi yoktur ve hızla bir yükseliş mumu (çift ok yukarı) meydana gelir. Bu bir yanıltıcı kırılmadır. Daha sonra fiyat aynı bölgeye yani reddedildiği yere geri döner ve yükseliş mumları tekrar ortaya çıkar.

Sonrasında ise fiyat bir dirence (2) gider. Bakalım ne olacak. İlk olarak, fiyatın dirence azalan hacimle geldiği ve bu durumda direncin kırılmayacağından şüphe etmemiz gerekir. Ancak fiyat direnci kırmaya çalıştıktan sonra satış dalgası gelmeye başlar. Bu da bir yanıltıcı kırılımdır.

Şimdi bir doğru kırılım örneğine bakalım. Bu örnekte tek bir nokta tarafından belirlenen bir direncimiz var. Fiyat bunu hacimle kırar. Yukarıda da değindiğimiz gibi hacimli kırılım oldukça kritiktir. Ardından, sonraki mum daha az hacimle dirence geri döner ama bir sonraki mum (yukarı ok) bize satış olmadığını ve bu nedenle fiyatın yükselmeye devam edebileceğini söyler. Sonraki mumun ne kadar hızlı ve ne kadar hacimli olduğunu inceleyin.

destek ve direnç nedir hacim

👉Destek ve direnç oldukça önemli iki kavramdır fakat bunu teknik analizle birleştirmek daha da önemlidir. İşte bu yüzden, teknik analizin temellerini öğrenmek için bu makaleye göz atabilirsiniz: Teknik Analiz: İlkeler, Teoriler, Şekiller ve Göstergeler

Direnç ve Desteklerin Öne Çıkan Özellikleri

Destek ve direnç nedir sorusuna cevap bulduktan sonra bu iki önemli kavramın öne çıkan özelliklerine göz atabiliriz. Bu özellikler arasında en önemlisi fiyat bir direnci aştığında, bu direnç seviyesi bir destek seviyesine dönüşebilir. Tam tersi bir senaryoda, yani fiyat bir destek seviyesini aştığında, bu seviye bir direnç noktası oluşturabilir. Şimdi bu durum hakkında bazı örneklere göz atalım:

Direncin Desteğe Dönüşmesi ve Desteğin Direnç Olması

Aşağıdaki örnekte, bir düşüş trendindeki finansal varlık, kaybedilen destek seviyeleri oluşturmuştur. İlk durumda fiyat hiçbir zaman desteğe geri dönmemiştir fakat kaybedilen her destek seviyesi bir direnç noktası haline gelmiştir. Fark ederseniz, fiyat direnç haline gelen destek noktalarına geri döndüğünde varlık satılmaya başlamış ve fiyat tekrar düşüşe geçmiştir. Bunun için daire içine alınmış mumlara bakabilirsiniz.

desteğin dirence dönüşmesi

Aynı şey ters yönde de geçerlidir. Aşağıdaki örnekte kırılan dirençlerin desteklere dönüştüğünü görebilirsiniz. Fiyat tekrar bu seviyelere geldiğinde destekten güç alarak yükselişe geçmiştir.

direncin desteğe dönüşmesi

Peki bu durum her zaman bu şekilde mi olur? Yani, her destek/direnç seviyesi aşıldığında zıt yönde bir karakteristik özellik mi sergiler? Bu sorulara verebileceğimiz cevap hayırdır. Her zaman böyle olmaz ama grafiklerin incelerken destek ve direncin bu özelliğinin bulunduğunu da göz ardı etmemeliyiz.

Şiddetli Kırılma

Destek ve dirençlerin önemli özelliklerinden biri de, bu seviyenin korunması ne kadar uzun sürmüşse, potansiyel bir kırılım sonucunda oluşan hareket de o kadar şiddetli olur. Şimdi bir örneğe bakalım.

Aşağıdaki grafikte, fiyatı 17 yıl boyunca tutan bir destek var. Destek sonunda çökmüştür ve fiyat düşüşe geçmiştir. Fiyatın ne kadar hızlı düştüğüne dikkat edin. Yaklaşık iki yılda fiyat %60’lık bir düşüş yaşamıştır.

destek ve direnç nedir şiddetli kırılım

Destek ve Direnç Trading’de Nasıl Bir Fayda Sağlar?

Bu bölgeleri tespit etmek oldukça önemlidir çünkü bu seviyeler fiyatın hareketleneceği bölgelerdir. Bu bağlamda, fiyat ya bu seviyelerde kırılım yaşar ya da yaşayamaz. Ayrıca destek ve direnç noktaları, profesyonel ve kurumsal sermaye için piyasayı aldatmak için tercih ettiği bölgelerdir. Sabırlıysanız ve size daha önce anlattıklarımızı göz önünde bulundurursanız trading stratejilerinizi güçlendirebilirsiniz. Ayrıca, bu bölgelerdeki hareketlilikten sonraki mumların ne yapacağını görmeyi beklerseniz, destek ve dirençler pozisyon yönünüzü belirlemeniz için en iyi müttefikleriniz olabilir.

Dirençlerde Stop-Loss ve Take-Profit Noktaları

Biz her zaman stop loss’ları desteklerde ve dirençlerde konumlandırma düşüncesinde değiliz çünkü bu stop-loss’lar kurumsal sermaye için likidite kaynaklarıdır.

Genellikle biz, bu emirleri kurumsal teyit noktalarının arkasına veya likidite boşluklarıyla ortaya çıkan yapısal değişikliklerden sonra direnç/destek seviyelerine konumlandırıyoruz. Şimdi bunu açıklayalım.

Aşağıdaki örnekte bir destek kırılımı var. Klasik teori bize stop loss’u son tepenin üzerine yerleştirilmesi gerektiğini söyler çünkü bu bir dirençtir. Biz ise stop-loss’u okla işaret edilen mumun hemen üzerine yerleştiririz. Bu seviye daha yüksek fiyatlara talep eksikliği olan bir mumdur. Böylelikle kurumsal sermayenin daha yüksek fiyat seviyelerine ilgisinin olmadığını bu mum aracılığıyla teyit edebiliriz. Eğer fiyat bu seviyeyi aşarsa, kısa (short) pozisyon hipotezim yanlıştır ve bu yüzden geleneksel dirence kadar ekstra para kaybetmeyiz.

stop-loss emri

Likit boşluklarının doldurmasıyla ortaya çıkan yapısal değişiklik durumunda ise stop-loss bir direnç/destek seviyesi üzerine yerleştirilebilir.

Aşağıdaki örnekte çok güçlü bir düşüş hareketi görüyoruz ki bu bize bir likidite boşluğu bırakıyor. Fiyat bu boşluğu doldurmak için yükselir ve yükselişten düşüşe doğru yapısını değiştirir (okları takip edebilirsiniz). Yapısal değişiklik bizi çok büyük bir fiyat hareketliliğiyle baş başa bırakabilir (son ok). Bu durumda, stop-loss noktasını fiyatın reddedildiği direnç bölgesine yerleştirebiliriz.

destek ve direnç nedir stop-loss

Stop loss‘lar, aşıldıklarında ilk pozisyon hipotezimizi geçersiz kılan bölgelerde yer alması gerekmektedir.

Take-profit (kâr-al) konusunda ise neredeyse her zaman bu emiri bir destek veya direnç noktası üzerine konumlayabiliriz. Bunun sebebi ise bu seviyeler profesyonel ve kurumsal sermayenin likidite arayacağı bölgelerdir. Fiyatın ilgili zaman diliminde karşılaşacağı sonraki destek/direnç noktasını bulup oraya take-profit emri verebiliriz.

👉Destek ve direnci çeşitli göstergelerle harmanlayarak başarılı bir trading stratejisi oluşturabilirsiniz. Göstergeler hakkında merak ettiğiniz sorulara ise bu makalede cevap bulabilirsiniz: Teknik Göstergeler (Teknik Analiz)

İlgili Makaleler