Dow Teorisi

Dow Teorisi, ticaret dünyasında Charles Henry Dow tarafından 1897’de formüle edilen ve bir dizi prensibe dayanarak hisse senetlerinin gelecekteki hareketlerini tahmin etmeyi amaçlayan bir teoridir. Teknik analize temel oluşturan bu teori, ilk teori olarak kabul edilir.

Charles Henry Dow, Dow Teorisini 1897’de formüle etti. Bu teoriyi oluşturabilmek için Dow, 1884’te yıllar boyu incelediği iki endeks geliştirdi. Bu endeksler; Dow Jones Endüstri Ortalaması ve Dow Jones Taşımacılık Ortalaması’ydı. Dow, bu endekslerin analizini kullanarak ekonominin ve birbirleriyle ilişkili olan birçok sektörün davranışlarını tahmin edebileceğine inanıyordu.

Dow’a göre, teori, Dow Jones Endüstri Ortalaması’nın zirveleri veya dipleri ile Dow Jones Taşımacılık Ortalaması’nın zirveleri veya dipleri arasında doğrulama sağlandığında işlerliğe kavuşurdu.

Bu kapsamda, Dow tarafından oluşturulan endüstri göstergesi, en yüksek ve en düşük talep dönemlerinde taşımacılık göstergesi ile net bir korelasyon gösterdiğinde bir sürükleme etkisi gözlemledi. Diğer bir deyişle, endüstriyel şirketler daha yüksek talep nedeniyle üretimi artırdığında, karları yükselir, hisse senedi fiyatları artar ve bu durum diğer sektörlere de yayılarak onlara da fayda sağlar.

Bu formülasyonla Dow, teknik analizin ilkelerini ortaya koydu ve bu analizin babası olarak kabul edildi. Piyasanın izlemeyi amaçladığı yönü belirlemeye ve bu piyasada işlem gören varlıkların fiyatını tahmin etmeye yardımcı olan bir dizi prensip belirledi.

Dow Teorisi’nin Temel Prensipleri

Yukarıda bahsedilenler ışığında, Dow’un teorisinde belirlediği prensipleri ve bu ekonomistin çalışmasının ana sonuçlarını göz önünde bulundurarak inceleyelim.

Bu bağlamda, esasen altı temel prensipten bahsediyoruz:

Fiyatlar ve endeksler, ekonomide meydana gelen her şeyin doğru bir yansımasıdır.

Bu noktada, Dow fiyatların ve endekslerin ekonomideki olayları doğru bir şekilde yansıttığını ifade etti. Bu, hisse senedi fiyatlarını etkileyen her şeyi kapsar. Bu nedenle, borsanın bir öncü gösterge olduğunu söyleyebiliriz; çünkü ekonomi hareket etmeden önce zaten bu beklentileri barındırır.

Bir piyasa trendlere dayalı olarak hareket eder

Piyasalar, trendlere dayalı olarak hareket ederler. Bu bağlamda, bir kriz belirli bir sektörde başlasa bile, zamanla diğer sektörleri de etkisi altına alabilir ve genel bir talep düşüşüyle sonuçlanan bir düşüş trendi oluşturabilir.

Bu durumu göz önünde bulunduran Dow, mevcut trend türlerini resmi bir şekilde sınıflandırdı:

Trendler, yönlerine göre şu şekilde olabilir:

  • Yükselen Trend: Fiyatlar yükseldiğinde ve analiz edilen en yüksek ve en düşük değerler giderek daha yüksek noktalarda gerçekleştiğinde meydana gelir.
  • Düşen Trend: Fiyatlar düştüğünde ve analiz edilen en yüksek ve en düşük değerler giderek daha düşük noktalarda gerçekleştiğinde meydana gelir.

Trendler, sürelerine göre de sınıflandırılır:

  1. Birincil Trend: En uzun vadeli ve en güçlü trenddir. Bir ila üç yıl arasında sürebilir ve bazen daha da uzun olabilir. Her birincil trend, yükselen veya düşen olmasına bağlı olarak üç aşamadan oluşur: Yükselen trendler için bu aşamalar birikim, trend ve dağıtım aşamalarıdır. Düşen trendler için ise dağıtım, trend ve panik aşamalarıdır.
  2. İkincil Trend: Birincil trendin tersi yönde hareket eder, ancak genellikle daha kısa sürer. Süresi üç haftadan üç aya kadar değişebilir. Trading dünyasında, bu trendler birincil trendin “düzeltmeleri” olarak kabul edilir.
  3. Üçüncül Trend: En kısa süreli trenddir ve genellikle üç haftadan daha az sürer. Trading dünyasında, birincil trendi düzelten ikincil trendin kendi içindeki düzeltmesi gibi davranır.

Hacimler Trendleri Onaylar

Borsa hacmi, gerçekleştirilen işlem sayısını ifade eder ve bu nedenle, trendin doğruluğunu onaylamalıdır. Yani, eğer bir yükselen trend içerisindeysek ve fiyat artıyorsa, hacmin de artması beklenir. Fiyat düşerken hacmin de fiyatla birlikte azalması gerekir. Aksine, düşen bir trendde, fiyat düşerken hacmin artması; fiyat artarken ise hacmin azalması beklenir.

İki Endeks Korelasyon Göstermeli

Dow Teorisi’nin doğrulanması için, Charles Henry Dow’un formülasyonunda atıfta bulunduğu iki endeksin trendleri gözlemlenmelidir. Bu kapsamda, her iki endeksin de aynı trendi takip ettiğini görmemiz gerekmektedir. Aksi halde, bir uyumsuzluk söz konusu olabilir ve bu durum teorinin ihlal edildiğini gösterir. Dow’a göre, endüstri endeksindeki bir zirve veya dip, taşımacılık endeksindeki bir zirve veya dip ile izlenmelidir.

Trend, Yeni Bir Bildirim Olana Kadar Devam Eder

Bir diğer ilke ise, bir piyasanın takip ettiği trendin, yeni bir trend gözlemlenene kadar geçerli olduğunu belirtir. Yani, eğer bir düşüş trendi içindeysek ve koşullar yerine gelene kadar, yükselen bir trend içinde olduğumuzu varsaymaya devam ederiz. Bu şekilde, trend, endekslerde gözlemlenenin aksini belirten yeni bir durum ortaya çıkana kadar geçerliliğini korur.

Sadece Kapanış Fiyatları Dikkate Alınır

Dow Teorisi’nde sadece kapanış fiyatlarına önem verilir. Yani, işlem seansı sırasında oluşan en yüksek ve en düşük değerler göz ardı edilir; çünkü teori, sadece seansın kapanışında varlıkların belirlediği fiyatları dikkate alır.

Dow Teorisi ve Dow Jones Endeksleri

Dow Teorisi ve Dow Jones endeksleri arasındaki ilişki de dikkat çekicidir. Charles Henry Dow, 1882 yılında ortağı Edward D. Jones ile birlikte Dow Jones & Company Inc.’i kurdu. Bu şirket, iki yıl sonra, 1884’te, New York Borsası için iki sektörel endeks oluşturdu; bunlar günümüzde Dow Jones Endüstri Ortalaması ve Dow Jones Taşımacılık Ortalaması olarak bilinmektedir.

Dow Teorisi’nin Finans Dünyasındaki Yeri

Dow Teorisi’nin finans dünyasındaki önemine gelince, bu teori genellikle hisse senedi piyasasında ve trading alanında iyi bilinen bir teoridir. Charles Henry Dow, bu teoriyi formüle etmesiyle teknik analizin babası olarak kabul edilir. Teorinin ilkeleri, bugün birçok kişinin teknik analizi ve büyük bir parçası olan chartizmi kullanmasını sağlamaktadır. Makalede incelediğimiz ilkeler, teknik analizi yönlendiren ilkelerin bir parçasını oluşturur.

Dow Teorisi, finans dünyasında zamanın testinden geçmiş, değerli bir pusula olarak önemini koruyor. Charles Henry Dow’un temel prensipleri, yatırımcılara ve traderlara piyasa trendlerini anlama ve yorumlama konusunda rehberlik ediyor. Bu teori, teknik analizin temel taşlarından biri olarak, piyasa davranışlarını tahmin etme çabalarında kritik bir rol oynamaya devam ediyor. Kısacası, Dow Teorisi, finansal piyasalarda sağlam bir yol gösterici olarak, geçmişten geleceğe köprü kuruyor.

İlgili Makaleler

Elliott Dalgaları
1934 yılında Ralph Nelson Elliott tarafından oluşturulan Elliott Dalgaları, teknik analizin en tanınmış araçlarından biridir. Nelson, bir trend içi...