Stop-Loss Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Bir stop-loss emri, yatırımcının belirlediği bir fiyat seviyesine ulaşılınca varlığın satışını gerçekleştiren bir borsa emridir. Bu emir sayesinde, bir varlığın değeri ani bir düşüş yaşadığında yatırımcı zararını sınırlayabilir. Örneğin, bir hisse senedi için 100 dolar ödendiğinde ve fiyatı 70 doların altına düştüğünde, aracı kurum otomatik olarak hisseyi satarak daha büyük zararları önler.

Ayrıca, bir varlık zaten değer kazanmışsa, emir kullanılarak elde edilen kar korunabilir. Diyelim ki bir varlık 100 dolardan alındı ve şu anda 800 dolar değerinde. Eğer 780 dolara bir stop-loss emri konulursa, fiyatın bu seviyenin altına düşmesi halinde varlık otomatik olarak satılır, böylece kazanılan karın büyük bir kısmı güvence altına alınmış olur.

Bu emirler zararları sınırlamak ve yatırımın büyük bir kayba uğramasını engellemek için kullanılır.

Stop-Loss ve Take Profit

Buna karşın, take profit emirleri varlık fiyatı belirli bir kazanç seviyesine ulaştığında işlemi kapatmayı sağlar. Örneğin, bir varlık 100 değerindeyken ve fiyatının 160 dolara çıkmasını bekliyorsanız, 160 dolara ulaşınca otomatik olarak satılması için bir take profit emri verebilirsiniz. Bu emir sayesinde öngörülen getiri garanti altına alınır.

Stop-Loss Emirlerinin Özellikleri

  • Aracı kurumlar, stop-loss emirlerinin durumuna bağlı olarak iptal taleplerine yanıt verebilirler.
  • Bir stop-loss emri değiştirilemez; iptal edilip yeni koşullarla yeniden girilmelidir.
  • “Piyasaya” veya “en iyi fiyata sınırlı” olarak belirlenemeyen stop-loss emirleri için bir limit fiyatı mutlaka belirtilmelidir.
  • Stop-loss emirleri, sürekli piyasada işlem gören değerler, warrantlar ve ana uluslararası endekslerde kullanılabilir.
  • Stop-loss emri verildiğinde, emir birden fazla satış emri olarak piyasaya gönderilmez; sadece aktivasyon koşulu yerine getirildiğinde piyasaya gönderilir. Bu özellik yatırımcıların tek bir satın alma işlemi için birden fazla stop-loss emri vermesine olanak tanır.

👉 Forex işlemleri ile ilgili daha fazla bilgi edinmek için yazımızı okuyabilirsiniz: “Forex İşlemleri: Nasıl Çalışır?

Stop-Loss Emir Türleri

Üç ana tür ve bunalrın alt türlerini ele alacağız:

  1. Statik
  2. Dinamik
  3. Garantili

1-Statik

Statik stop-loss türleri arasında aşağıdakiler öne çıkar:

Stop-Loss Satışı

En yaygın olanıdır. Bu stop-loss türü, chartist analizin önerilerini takip ederek, fiyatlar düştüğünde ve belirlenmiş bir seviye kaybedildiğinde satış yapılmasını zorunlu kılan bir satış emridir. “Stop-loss” (zararları durdur) olarak çevrilebilir ve bu durumda, destek seviyelerinin veya talep birikiminin altına yerleştirilir. Chartist analize göre, bu seviyelerden birinin kaybedilmesi, fiyatların uzun süreli düşüşünün başlangıcıdır. Stop-loss ile fiyatlar tamamen çökmeden önce satış yaparız, böylece daha büyük zararları önleriz. Bu, finansal piyasalarda yatırımın temel prensiplerinden biridir: “Kaybetmeyi öğrenmek, zararları kabul etmek ve bunların miktarını sınırlamak.”

Stop-Loss Alışı

Bu durumda, stop-loss bir alış emridir. Satış pozisyonlarında bulunduktan sonra, belirlenmiş bir direnç seviyesinin yukarı doğru kırılmasıyla bir hareket oluştuğunda aktive olur. Böylece, belirli bir finansal varlığın geniş bir yükseliş hareketinde yatırım yapmamış olmanın getireceği zararı önlemek ve önemli karlar elde etme olasılığını kaçırmamak amaçlanır.

2-Dinamik

Dinamik stop-loss türleri arasında aşağıdakiler öne çıkar:

Stop-Loss Dinamik Alış Pozisyonunda

Dinamik yükseliş stop-loss’u, alış pozisyonlarında fiyat hareketini doğru tahmin ettiğimizde kazançları maksimize etmek için kullanılır. Bu tür stop-loss’u, kar elde eden bir alış pozisyonunda kullanacağız. Eğer satın aldıysak ve hisse senetlerimizin fiyatı yükseliyorsa, bir stop-loss yükseltici ekleyerek elde ettiğimiz kazançları konsolide ederiz. Hisse senedinin önceki davranışını ve desteklerini inceleyerek fiyat yükseldikçe stop-loss seviyesini yükseltiriz. Böylece, sadece karı garanti altına almakla kalmaz, aynı zamanda ani bir fiyat düşüşüne karşı da korunmuş oluruz.

Stop-Loss Dinamik Satış Pozisyonunda

Dinamik düşüş stop-loss’u, satış pozisyonlarında doğru fiyat hareketini tahmin ettiğimizde kullanılır ve bu pozisyonda olabildiğince uzun süre kalmamızı sağlar. Eğer satış yaptıysak ve hisse senetlerimizin fiyatı düşmeye devam ediyorsa, birikmiş karları korumak için düşüşe geçen bir stop-loss ekleriz. Hissenin önceki davranışını ve dirençlerini inceleyerek fiyat düştükçe stop-loss seviyesini düşürürüz. Bu şekilde, ani bir fiyat artışı durumunda karı garanti altına alırız.

3-Garantili

Garantili stop loss türleri, belirli bir fiyat seviyesine ulaşılması durumunda yatırımcının zararını kesin olarak sınırlayan emirlere denir. Aracı kurumlar bu tür emirlerde belirli bir garanti sunar, böylece piyasa koşullarının ani değişimlerinden bağımsız olarak belirlenen fiyat seviyesi geçerlidir.

Stop-Loss Emri Nasıl Ayarlanır veya Uygulanır?

Bir stop-loss emri, aktivasyon koşulu yerine getirildiğinde ve belirli bir değerin fiyatı değiştiğinde aktive olur. Likiditesi düşük olan hisselerde, sürekli olarak borsada işlemler gerçekleşmediği için, aktivasyon koşulu fiyatta olmasına rağmen emrin hemen aktive olmaması mümkün olabilir.

Bu mekanizmayı anlamak, satış durdurma içinde yatırım riskinin yönetilmesi açısından basittir: iki satış emri gönderilir; biri zararları sınırlar, diğeri karları belirler.

Örneğin, bir yatırımcı her biri 35,50 TL olan bir değerin 500 hissesini satın almış olsun. Piyasa durumunu ve kar beklentilerini analiz ettikten sonra, hedef getirinin yatırımın %8,50’si ve kabul edilebilecek maksimum zararın %3 olduğuna karar verilir. Bu durumda, maksimum %3’lük bir zararı içerecek şekilde bir stop-loss satış emri vermek gerekir, yani satış 34,44 TL ile sınırlanmalıdır ve aktivasyon koşulu hisse başına 34,46 TL’ye eşit veya daha az olmalıdır. Kar için ‘stop’ satış emri ise 38,52 TL’ye (planlanan +%8,50 karın eşdeğeri) sınırlı olacak, aktivasyon koşulu 38,52 TL’ye eşit veya daha fazla olmalıdır.

Gördüğünüz gibi, sınırlı fiyat ve aktivasyon fiyatı arasında küçük bir fark var. Bu, aktivasyon fiyatının, emrin en az sınırlı fiyatla gerçekleştirilmesini sağlamak için sınırlı fiyattan biraz daha yüksek olması gerektiğinden kaynaklanmaktadır, böylece istenen getiri elde edilir.

Stop-Loss Örneği

Son olarak, bu tür araçların nasıl çalıştığına dair basit bir örneğe bakalım.

100 adet Apple hissesi satın almak istediğimizi ve bu hisselerin hisse başına 25 TL değerine ulaştığında gerçekleştirilecek bir satın alma emri verdiğimizi hayal edelim.

Emir gerçekleştirilirse ve hisselerimiz varsa, ani bir düşüş durumunda pozisyonun hisse başına 20 TL’ye ulaştığında kapanması için bir stop-loss belirleyebiliriz.

Bu şekilde, stop-loss belirlenerek, kabul ettiğimiz maksimum zararın 500 TL olduğunu biliyoruz. Çünkü işlem hisse başına 20 TL ile kapanırsa, hesaplama (100 hisse için 5 TL) bize maksimum 500 TL kaybedeceğimizi söyler.

Özet

Stop-loss emirleri, yatırımcıların kayıplarını sınırlamak ve kazançlarını garanti altına almak için kullanabileceği etkili araçlardır. Statik, dinamik ve garantili stop-loss emirleri, farklı stratejilere ve piyasa koşullarına göre yatırımcılara esneklik sağlar. Doğru stop-loss türünü seçmek, yatırım risklerini minimize ederken, potansiyel kazançları maksimize etmeye yardımcı olur. Finansal piyasalarda başarılı olmak için bu emir türlerini etkili bir şekilde kullanmayı öğrenmek büyük önem taşır.

İlgili Makaleler

Teknik Analiz Öğrenmek İçin En İyi 10 Kitap
Günümüzde piyasalarda yatırımcılara yol gösteren ve teknik analizi anlamayı kolaylaştıran birçok kitap bulunmaktadır. Yatırım dünyasına yeni adım atıyorsanız, yatırımlarınızı geliştirmek için eğitim şarttır. Bu makalede, teknik analiz, grafikler v...
Stokastik Gösterge
Teknik analizde kullanılan bir osilatör olan Stokastik gösterge, her kapanış fiyatının son dönemdeki en yüksek ve en düşük fiyatlarla ilişkisi...