Bileşik Faiz Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Finansal dünyanın en önemli kavramlarından biri olan bileşik faiz, bizi geleceğe taşıyan ve kısa vadeli piyasa dalgalanmalarının ötesine geçiren güçlü bir araçtır. “Faiz üzerine faiz” olarak da bilinen bu kavram, yatırımlarımızın zaman içinde çığ gibi büyümesini sağlar. Ekstra bir çaba harcamadan paramızı katlamamıza olanak tanıyan bu yöntem kulağa hoş geliyor, değil mi? Her yatırımcının bilmesi gereken bu kavram, zaman gerektirmesi nedeniyle bazen göz ardı edilebiliyor. Oysa zaman, bileşik faizin en önemli bileşenlerinden biridir.

Bileşik Faiz Nedir?

Peki, bileşik faiz tam olarak nedir? Bileşik faiz, başlangıçta yatırılan sermayenin yanı sıra daha önce biriken ve yeniden yatırılan faizler üzerinden de kazanılan faiz olarak tanımlanabilir. Faizin yılda birden fazla kez (örneğin aylık) hesaplandığı ve biriken faizin yeniden yatırıma dönüştürüldüğü durumlarda ortaya çıkar. Finans ve ekonomi dünyasında sıkça kullanılan bu kavram, genellikle uzun vadeli yatırım stratejileri ve değer yatırımı için temel bir yapı taşıdır.

Yatırım yaparken bileşik faizin gücünü anlamak, uzun vadeli başarı için kritik öneme sahiptir. Zaman içinde kayda değer getiriler sağladığı için “bileşik faiz mucizesi” olarak adlandırılır. Hatta Albert Einstein’a evrenin en güçlü gücünün ne olduğu sorulduğunda “bileşik faiz” cevabını verdiği söylenir.

Bileşik Faizin Özellikleri

Bileşik faizin sırrı iki temel unsurda yatar: zamanın geçişi ve faizin birikimi. Basit faizden farklı olarak (kazanılan faizin tamamı yeniden yatırılmaz), bileşik faiz şu özelliklerle öne çıkar:

  • Faizler anaparaya eklenir: Kazanılan faizler, anaparaya eklenerek bir sonraki dönem için daha büyük bir yatırım tabanı oluşturur.
  • Getiriler, her seferinde daha büyük bir anapara üzerinden hesaplanır: Faiz, sürekli artan bir anapara üzerinden hesaplandığı için getiriler de zamanla katlanarak artar.
  • Zaman, sermaye birikimi için en önemli faktördür: Ne kadar uzun süre yatırım yapılırsa, bileşik faizin etkisi o kadar büyük olur.

Bileşik Faiz Size Nasıl Fayda Sağlar?

Faizleri anaparaya ekleyerek yatırım yapmak (bileşik faiz) ile eklememek (basit faiz) arasında büyük bir fark vardır.Kazançları anaparaya eklediğimizde, aynı faiz oranıyla bile paramızın katlanarak büyümesini sağlayabiliriz.

Bu etki, günler, haftalar, aylar veya yıllar gibi farklı zaman dilimlerinde gerçekleşebilir. Ancak, sermayenin ve faizlerin biriktiği süre uzadıkça elde edilen etki de büyür.

Yatırım yaparken yüksek yıllık getiri elde etmenin önemli olduğunu düşünsek de, uzun vadede asıl önemli olan elde edilen getiri oranı değil, zamandır. Sermayemizin kaç kez yeniden yatırıldığı, uzun vadede kazançlarımızı belirleyen kritik bir faktördür.

Warren Buffett’ın Serveti ve Bileşik Faiz

Warren Buffett’ın serveti, bileşik faizin gücünü açıkça gösteren bir örnektir. 11 yaşında yatırım yapmaya başlamasına rağmen, daha erken başlamadığı için pişmanlık duyduğunu ifade etmiştir. Çünkü her geçen yıl bileşik faizin etkisi daha da artar.

Dünyanın en zengin insanlarından biri olan Warren Buffett, yılda ortalama %20 getiri elde ederek milyarder olmuştur.Ancak kariyeri boyunca iniş çıkışlar yaşamış, bazı yatırımlarında %80’e varan düşüşler yaşamıştır. Bu da gösteriyor ki,uzun vadede kazanmak, aktif veya pasif yönetim fark etmeksizin psikolojik olarak zorlu bir süreçtir. Piyasaların döngüsel yapısı nedeniyle düşüş dönemlerinde büyük kayıplar yaşanabilir.

Warren Buffett’ın portföyü, özellikle son yıllarda giderek büyümüştür. Bu durum, daha iyi bir yatırımcı olduğu için değil,büyük miktarda faiz elde edip yeniden yatırabildiği içindir. Buffett’ın örneği, bileşik faizin zaman içinde nasıl büyük bir servet yaratabileceğini göstermektedir.

Warren Buffett Bileşik Faiz

Bileşik Faiz Hesap Makinesi | Formül ve Unsurlar

Bileşik Faiz Formülü | Nasıl Hesaplanır?

Bileşik faiz formülü, zaman ve getirilerin birikimi üzerine kuruludur. Bileşik faizi hesaplamak için kullanılan formül,anaparanın başlangıç tutarı, bir artı yıllık faiz oranının bileşik dönemler sayısına üssü olarak alınmasıyla bulunur.

Matematiksel olarak ifade etmek gerekirse:

Sonuç Sermaye = Başlangıç Sermayesi x (1 + i) ^ n

Burada:

  • Sonuç Sermaye: Bileşik faiz uygulandıktan sonra elde edilecek toplam tutardır.
  • Başlangıç Sermayesi: Yatırım yapılan ilk anapara miktarıdır.
  • i: Yıllık faiz oranıdır (ondalık olarak ifade edilir, örneğin %5 faiz oranı için 0,05).
  • n: Faizin uygulandığı dönem sayısıdır (örneğin, yıllık bileşik faiz için yıl sayısı).

Basit faizden farklı olarak (Cf = Ci x i x t), bileşik faizde zaman unsuru son derece önemlidir ve denklemin tamamını etkiler. Bu nedenle formül üstel bir yapıya sahiptir.

Bileşik Faiz Formülü

Bileşik Faizin Unsurları

Bileşik faiz formülünün hesaplanmasında aşağıdaki unsurlar kullanılır:

  • Başlangıç Sermayesi (Ci)
  • Faiz oranı veya yıllık getiri (i)
  • Yatırımın sürdürüldüğü zaman dönemi (n)

Bileşik Faiz Uygulama Örneği

Bileşik faizin gücünü bir örnekle gösterelim. 12 yıllık bir dönemde 50.000 TL başlangıç sermayesi ile yıllık %2 faiz oranıyla yatırım yaptığımızı düşünelim.

İlk yıl 1.000 TL faiz elde ederiz (50.000 x 0,02). İkinci yıl, anapara faizle birlikte 51.000 TL olur. Bu şekilde devam edersek, 12 yılın sonunda toplam sermayemiz 63.412 TL olur (yıllık bileşik getiri %2,23).

Son Sermaye = 50.000 x (1 + 0,02) ^ 12 = 63.412 TL

Eğer faizleri yeniden yatırmasaydık (basit faiz), sonuç 62.000 TL olurdu. Aradaki 1.412 TL’lik fark, bileşik faizin gücünü açıkça göstermektedir. Daha yüksek getiri ve daha uzun vadeli yatırımlarda bu fark çok daha büyük olabilir.

DönemYatırılan Sermaye (€)Oluşturulan Faiz (2%)Toplam (€)
15.000,00100,005.100,00
25.100,00102,005.202,00
35.202,00104,045.306,04
45.306,04106,125.412,16
55.412,16108,245.520,40
65.520,40110,415.630,81
75.630,81112,625.743,43
85.743,43114,875.858,30
95.858,30117,175.975,47
105.975,46119,516.094,97
116.094,97121,906.216,87
126.216,87124,346.341,21
basit faiz ve bileşik faiz

Bileşik Faizden Faydalanmak için Nerede Yatırım Yapmalıyız? | Birikim Fonları

Bileşik faizin gücünü anladığımıza göre, yatırım yaparken odak noktamızın istikrarlı bir getiri oranı ve zaman olması gerektiğini biliyoruz. Bu sayede paramız bileşik faiz sayesinde büyüyebilir.

Kazandığımız faizleri yeniden yatırdıkça “bileşik faiz mucizesi”ni deneyimlemeye başlarız. Paramız yalnızca çığ gibi büyümekle kalmaz, aynı zamanda gelecekteki piyasa dalgalanmalarına karşı da bir koruma sağlar. İlk 5-7 yılı geride bıraktığımızda, portföyümüzün değeri hala başlangıçtaki yatırımlara bağlı olsa da, elde ettiğimiz faizler piyasa dalgalanmalarını karşılayacak bir tampon oluşturur.

Bileşik faizin etkisini en üst düzeye çıkarmak için uzun vadeli düşünmeli ve maliyetleri minimize etmeliyiz. Bu,genellikle daha yüksek getiri potansiyeli sunan ancak daha riskli ve maliyetli alternatiflerden uzak durmak anlamına gelir.Bu noktada, basit, çeşitlendirilmiş ve düşük maliyetli bir yatırım aracı olan endeks fonları öne çıkar. Endeks fonları sayesinde bileşik faizin avantajlarından ilk günden itibaren otomatik olarak yararlanabiliriz.

Aşağıda, piyasa dalgalanmalarına minimum düzeyde dikkat etmeniz gereken ve bileşik faizden faydalanabileceğiniz bazı birikim fonlarına örnekler verilmiştir:

Fonun AdıKategori3 Yıllık Getiri5 Yıllık Getiri
Morgan Stanley Investment Funds – US Growth FundABD RV13, 67%50%
Baillie Gifford Worldwide Long Term Global Growth Fund Class B EUR AccABD, AB, gelişmekte olan ülkeler RV80%131%
Franklin Gold & Precious Metals Fund NAltın ve Metaller RV17%41%
Allianz Global Investors Fund – Allianz Global Artificial Intelligence RT H2-EURTeknoloji RV72%
JPMorgan Funds – Asia Growth Fund A (Acc) – USDAsya RV12, 25%20,56%
BlackRock Global Funds – World Gold Fund A2 EUR AccAltın ve Metaller RV-5,61%%12, 19%
T. Rowe Price Funds SICAV – Global Technology Equity Fund I USDRV Teknoloji28,80%51,65%

Yatırım fonlarına yatırım yapmayı tercih ederseniz, sizin için en uygun olanları belirlemek için detaylı araştırma yapmanız önemlidir.

Sonuç olarak, bileşik faizin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve yatırımlarınızı nasıl büyütebileceğini öğrendik. Şimdi sıra sizde! Piyasadaki şirketlere doğrudan yatırım yapmaya devam mı edeceksiniz, yoksa daha güvenli ve pasif bir yöntem olan birikim fonlarını mı tercih edeceksiniz? Karar sizin!

İlgili Makaleler

Hisse Geri Alımı (Buyback) Nedir?
Nakit fazlasıyla ne yapılacağını düşünürken, şirketlerin pek çok alternatifi vardır. Bunlardan biri, hisse geri alımı programıdır. Bu program kapsamında şirketler, kendi hisse senetlerinin bir kısmını piyasadan geri çekme ...
Bilanço
Bilanço, bir şirketin temel mali tablolarından biridir. En tipik özelliği bir şirketin belirli bir tarihteki ekonomik durumunu yansıtmasıdır. Kı...