İmtiyazlı Hisse Senedi Nedir?

İmtiyazlı hisse senedi (preferred stock), diğer hissedarlara göre bir dizi ek hak, ayrıcalık veya avantaj sağlayan özel bir hisse senedi türüdür. Bu ayrıcalıklar genellikle ekonomik niteliktedir ve temettü ödemelerinde öncelik veya şirketin iflası durumunda öncelikli geri ödeme gibi konuları kapsar.

İmtiyazlı Hisse Senedinin Avantajları

İmtiyazlı hisse senetlerinin sahiplerine sunduğu başlıca avantajlar şunlardır:

  • İflas Sürecinde Ödeme Önceliği: Şirketin iflası durumunda, imtiyazlı hisse senedi sahipleri, alacaklılardan sonra olmak üzere, şirketin varlıklarının dağıtımında öncelikli hakka sahiptir.
  • Temettü Ödemelerinde Öncelik: Şirket kar elde ettiğinde temettü dağıtımı yaparsa, imtiyazlı hisse senedi sahipleri, diğer hissedarlardan önce temettü alma hakkına sahiptir.
  • Garantili Temettüler: İmtiyazlı hisse senetlerinin çoğu, belirli bir oranda temettü ödemesi garantisi sunar. Bu, yatırımcılar için önemli bir güvence sağlar.

👉 Temettüler hakkında daha detaylı bilgileri öğrenmek için şu yazımızı inceleyebilirsiniz: Temettü Nedir? Temettü Türleri ve Yatırımcılar İçin Önemi

İmtiyazlı Hisse Senedinin Dezavantajları

İmtiyazlı hisse senetlerinin bazı dezavantajları da bulunmaktadır:

  • Oy Hakkı Yokluğu: İmtiyazlı hisse senedi sahipleri, genellikle şirketin yönetimine katılma ve karar alma süreçlerinde oy kullanma hakkına sahip değildir.
  • Sınırlı Likidite: İmtiyazlı hisse senetleri genellikle borsada işlem görmezler. Bu nedenle, alım satımı daha zor olabilir ve likiditeleri sınırlı olabilir.

İmtiyazlı ve Adi Hisse Senetleri Arasındaki Farklar

İmtiyazlı hisse senetleri ile adi hisse senetleri arasındaki temel fark, isimlerinden de anlaşılacağı gibi, sağladıkları haklardır. Adi hisse senedi, temel hissedarlık haklarını içeren standart bir senet türüdür (borsada alınıp satılabilen hisse senetleri adi hisse senetleridir). İmtiyazlı hisse senedi ise sahibine birtakım ek ayrıcalıklar ve öncelikler sunar.

Temettü Ödemeleri

İmtiyazlı hisse senetlerinde temettü oranı genellikle önceden belirlenir ve ödeme önceliği adi hisse senetlerine göre daha yüksektir. Adi hisse senetlerinde ise temettü garantisi yoktur ve şirketin kar durumuna bağlıdır.

Şirketin Tasfiyesi

Şirketin iflası durumunda, imtiyazlı hisse senedi sahipleri, şirket varlıklarının dağıtımında adi hisse senedi sahiplerine göre öncelikli hakka sahiptir.

Oy Hakkı

Adi hisse senedi sahipleri, genel kurul toplantılarında oy kullanma hakkına sahipken, imtiyazlı hisse senedi sahipleri genellikle bu haktan yoksundur.

Likidite

İmtiyazlı hisse senetleri genellikle borsada işlem görmez ve organize piyasalarda alınıp satılırlar. Bu durum, likiditelerini düşürerek adi hisse senetlerine kıyasla daha az çekici hale getirebilir.

İmtiyazlı Hisse Senedi Türleri

İmtiyazlı hisse senetleri kendi içinde farklı türlere ayrılır:

  • Sürekli İmtiyazlı Hisseler: İhraççının geri alma zorunluluğu olmayan, belirli bir vadeye sahip olmayan hisselerdir.
  • Birikimli İmtiyazlı Hisseler: Temettü ödemeleri yapılamadığında, birikir ve ileride ödenir.
  • Birikimsiz İmtiyazlı Hisseler: Temettü ödemeleri yapılamadığında birikmeyen hisselerdir.
  • Dönüştürülebilir İmtiyazlı Hisseler: Belirli koşullar altında adi hisse senedine dönüştürülebilen hisselerdir.
  • Değiştirilebilir İmtiyazlı Hisseler: Başka bir tür hisse senedi ile değiştirilebilen hisselerdir.
  • Geri Alınabilir İmtiyazlı Hisseler: İhraççı tarafından belirli bir fiyattan geri alınabilen hisselerdir.
  • Katılımcı İmtiyazlı Hisseler: Şirketin olağanüstü kar elde etmesi durumunda ekstra temettü hakkı veren hisselerdir.
  • Aylık Gelirli İmtiyazlı Hisseler: İmtiyazlı hisse senedi ve borçlanma aracını birleştiren hibrit bir türdür.

İmtiyazlı Hisseler: Bankia Vakası

İspanyol finans kuruluşu Bankia‘nın yaşadığı olay, imtiyazlı hisse senetlerine yatırım yapmanın potansiyel risklerini gözler önüne seren çarpıcı bir örnektir. 2003 yılında duyurulan ve 2005 yılında ilk ihracı gerçekleştirilen Bankia imtiyazlı hisse senetleri, yatırımcıları yanıltan ve büyük kayıplara yol açan bir skandala konu oldu.

Bankia vakası, karmaşık finansal ürünlere yatırım yapmanın risklerini ve yatırımcıların bilinçli kararlar almalarının önemini vurgular. İmtiyazlı hisse senetleri, sabit getirili bir yatırım aracı gibi sunulsa da aslında değişken getirili bir yapıya sahiptir ve temettü ödemeleri şirketin karlılığına bağlıdır. Şirketin iflası durumunda dahi, imtiyazlı hisse sahipleri alacaklılardan sonra gelir.

Bankia olayı, yatırımcıların doğru bilgiye erişiminin ve finansal danışmanlık hizmetlerinin kalitesinin ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. Bu olay sonucunda, finansal düzenlemeler sıkılaştırılmış ve yatırımcıların daha iyi bilgilendirilmesi hedeflenmiştir.

Sonuç

Özetle, imtiyazlı hisse senetleri yatırımcılar için cazip avantajlar sunsa da, riskleri göz ardı edilmemelidir. Yatırım yapmadan önce, bu senetlerin özelliklerini, potansiyel risklerini ve getirilerini dikkatlice değerlendirmek ve gerekirse bir finans uzmanından yardım almak önemlidir. Unutmayın, her yatırım aracı gibi, imtiyazlı hisse senetleri de riskler içerir ve bilinçli bir yatırımcı, bu riskleri anlayarak doğru kararlar verebilir.

İlgili Makaleler