Elliott Dalgaları

1934 yılında Ralph Nelson Elliott tarafından oluşturulan Elliott Dalgaları, teknik analizin en tanınmış araçlarından biridir. Nelson, bir trend içinde fiyat hareketlerinin oluşturduğu desenlere dikkat çekmiş ve bu desenlerin sıkça tekrarlandığını keşfetmiştir.

Özellikle, bir trend içerisinde Elliott dalga döngülerini gözlemleyebiliriz; bunlar iki aşamadan oluşur: İtme ve düzeltme aşamaları.

İtme aşaması, beş dalga (1-5) ile karakterize edilirken, düzeltme aşaması üç dalga (a-c) ile tanımlanır. Teorik olarak, bir Elliott dalga döngüsünün yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:

elliot dalgaları
Yukarıda, Elliott Dalgalarını görebilirsiniz.

İtme aşamasında, 1, 3 ve 5 numaralı dalgalar itici dalgalar olarak adlandırılırken, 2 ve 4 numaralı dalgalar ise bu itici dalgaların hareketlerini kısmen düzelten düzeltme dalgalarıdır. Benzer şekilde, a-b-c dalgaları, 1-2-3-4-5 dalgalarının hareketlerini düzeltir.

Eğer söz konusu olan bir düşüş trendiyse, grafik tersine çizilebilir ve yine bir itme aşaması ile bir düzeltme aşamasından oluşur. (Bu makalede anlatılan her şey hem düşüş hem de yükseliş trendleri için geçerlidir.)

Aşağıda, düşüş trendinde bir Elliott dalga döngüsü örneği görebiliriz. Bu örnekte, Mapfre’nin haftalık mum çubukları incelenmiştir. Desen, teorik olarak beklenen özelliklere oldukça uygun bir şekilde bir itme aşaması (1-5) ve bir düzeltme aşaması (a-c) göstermektedir.

Ancak, döngünün henüz tamamlanmadığı durumlarda doğru bir sayım yapmak zor olabilir. Aşağıdaki grafikte, 5 numaralı dalga aslında 3 numaralı dalga olabilir ve düzeltme aşamasındaki dalgalar (a-b-c) 4 numaralı dalga olabilir; bu kesin olarak bilinemez.

Elliott Dalga Özellikleri

👉 Diğer borsa teorileri hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misiniz? Teknik Analiz – İlkeler, teoriler, figürler ve göstergeler hakkındaki makalemizi okuyun.

Elliott Dalga Özellikleri

  • Dalga 1: Dalga 1, bir trendin başlangıcını işaret eder ve genellikle tanımlaması zordur çünkü henüz tam olarak gelişmemiştir. Bu dalga, itme aşamasında genellikle en kısa dalgadır ancak nadiren genişleyebilir ve bu aşamanın en uzun dalgası haline gelebilir.
  • Dalga 2: Dalga 2, Dalga 1’in oluşturduğu hareketi kısmen düzeltir. Bu düzeltme fazı sırasında, birçok yatırımcının hâlâ önceki trendin devam ettiğini düşündüğü gözlemlenir. Eğer Dalga 2, Dalga 1’in hareketini tamamen düzeltirse, bu, yanlış bir sayım yapıldığının ve önceki trendin henüz sona ermediğinin bir işaretidir.
  • Dalga 3: Dalga 3, genellikle itme aşamasının en uzun dalga olup, en kısa dalga olamaz. Bu dalgada, trend zaten belirginleştiği ve yatırımcıların bu dönemde trend yönünde en fazla işlem yaptığı için önemli ölçüde artan işlem hacmini gözlemlemek mümkündür.
  • Dalga 4: Dalga 4, Dalga 3’ün hareketini düzeltir ve genellikle en zor yorumlanan dalga olarak kabul edilir. Bu dalga sırasında, fiyat hareketleri bazen uzun süreler boyunca belirli bir aralıkta kalabilir veya yatay bir şekilde hareket edebilir.
  • Dalga 5: Dalga 5, genellikle itme fazının son dalgasıdır ve trendin devamı konusunda bazı zayıflıklar gösterir. Bu zayıflıklar, düşük işlem hacmi veya teknik göstergelerdeki sapmalar ile doğrulanabilir. Bazen bu dalgada bir “5. hata” oluşur; bu, Dalga 5’in Dalga 3’ün seviyesini geçemediği ve genellikle bir trend değişikliğine yol açabilecek bir çift tepe oluşumuna neden olduğu anlamına gelir.
  • Dalga a: Dalga a, Dalga 1 ile benzer bir durumda olup, yeni bir fazın başlangıcı olarak şüphe ile karşılanır ve genellikle mevcut trendin geri çekilmesi ile karıştırılır.
  • Dalga b: Dalga b, itme fazının sona erdiğini teyit etmek için kullanılır. Dalga 5’i geçmemesi gerekir ve genellikle zayıf bir dalga olmasına rağmen bazen Dalga 5’in seviyelerine ulaşabilir ve bir çift tepe oluşturabilir.
  • Dalga c: Dalga c, genellikle Dalga b’den daha güçlüdür çünkü düzeltici fazın yönünde ilerler.

Elliott Dalgalarında Fraktallık

Elliott dalgaları, fraktal bir yapıya sahiptir. Bu, örneğin, bir saatlik zaman diliminde oluşan bir itme fazının (dalgalar 1-2-3-4-5), günlük zaman diliminde birinci dalga olarak görülebileceği anlamına gelir. Benzer şekilde, bir saatlik düzeltme fazı (dalgalar a-b-c), günlük zaman diliminde ikinci dalga olarak kabul edilebilir.

Sonuç olarak, Elliott dalgalarının küçük zaman dilimlerinde tamamlanan döngüleri, daha büyük zaman dilimlerinde dalgaların oluşumunu öngörebilir.

Elliott Dalgalarında Fraktallık

Yukarıda belirtilen grafikte, birkaç Elliott dalga döngüsü gözlemlemekteyiz. Bunlardan ilki, üst bir döngünün (1) ve (2) dalgalarına tekabül eder: İtici aşama dalga (1) ile başlarken, düzeltme aşaması dalga (2) ile gerçekleşir. Bu durum, sonraki döngülerde dalgalar (3) ve (4) ile tekrar edilir.

Sonrasında, dalga (5) ile bir itici aşama meydana gelir. Ardından, düzeltme aşaması (a)-(b)-(c) dalgalarıyla gerçekleşir: Burada, dalgalar (a) ve (c) itici aşamaları, dalga (b) ise bir düzeltme aşamasını temsil eder. Böylelikle, bir dalga döngüsü (itici + düzeltme aşaması), daha geniş bir zaman çerçevesindeki döngünün bir parçası haline gelir.

Bu noktada, fraktalın karmaşık bir geometrik şekil olduğunu ve kendine benzerlik özelliği ile karakterize edildiğini hatırlamamız önemlidir. Bu, her bir parçasının bütününe benzer olduğu anlamına gelir. Bu kavramı, doğadaki örneklerle, örneğin bir brokoli ile daha iyi kavrayabiliriz. Bir parçasını kestiğimizde, bu parça bütünün küçültülmüş bir modeli gibidir, yani bir minyatür ağaca benzer.

Elliott Dalgalarının Kuralları

Elliott dalgalarının ne olduğunu, bir dalga döngüsünde hangi aşamaların bulunduğunu ve dalgaların oluşumundaki fraktal yapıyı inceledik. Ancak, bir döngünün veya dalga oluşumunun doğrulanması için bazı kuralların takip edilmesi gerekir.

Üç temel Elliott dalga kuralını dikkate almalıyız. Bir yükselen trend olduğunu varsayarsak:

  • Dalga 2, dalga 1’in başlangıç noktasının altında sonlanamaz. Eğer böyle bir durum söz konusu ise, karşımızda bir Elliott dalga döngüsü bulunmuyordur. Piyasa her zaman dalga döngüleri oluşturmayabilir; bu döngüler trendlerde muhtemel olarak görülür ancak genellikle geriye dönük olarak tanımlanmaları daha kolaydır.
  • Dalga 4, dalga 1’in seviyesinin altına gerilememelidir. Başka bir deyişle, dalga 4, dalga 3’ün tamamını geri alamaz.
  • Dalga 3, asla en kısa dalga olmamalıdır. Genellikle en uzun dalga olması yaygındır ve ayrıca, dalga 1’in bitiş noktasının üzerinde sonlanmalıdır.
Elliott Dalgalarının Kuralları

Ek öneriler dalgaların iyi bir sayımını yapmak için vardır. Bu önerilerimizden bazıları şunlardır:

  • Genişleme: Üç dalga arasında en az birinin, diğerlerine kıyasla belirgin bir şekilde daha fazla fiyat genişlemesi göstermesi gerekir. Genellikle dalga 3 ve dalga 5, en uzun olanlardır. Bir impuls dalgasının, diğer ikisine göre belirgin bir farkı olmalıdır. Üç dalga eşit veya çok benzer uzunluklarda ise, muhtemelen yanlış bir sayım yapıyoruzdur. Bu durum, her bir dalganın oluşumu için geçen zaman açısından da geçerlidir.
  • Benzerlik: Daha önce dalgaların fraktal yapısından bahsetmiştik. Farklı derecedeki dalgaları karıştırmamak adına, bir düzeltme dalgasının en azından önceki dalganın fiyatının ve süresinin %38’ine ulaşması önerilir.
  • Alternans: Bir impuls aşamasının düzeltici dalgaları olan dalgalar 2 ve 4, hem şekil hem de düzeltme yüzdesi ve süre açısından birbirinden mümkün olduğunca farklı olmalıdır.
  • Kanalizasyon: Dalga 2 ve 4’ün zirveleri tarafından çizilen trend çizgisi, dalga 5’in oluşum süresinden daha kısa bir sürede kırılmalıdır. Aksi takdirde, dalga sayımı kabul edilemez hale gelir.

Elliott dalgalarının Avantajları ve Dezavantajları:

Elliott dalgalarının avantajları ve dezavantajlarına gelince:

Avantajlar:

  • Elliott dalgaları, sezgisel ve basit bir şekilde kullanılabilecek bir araçtır. Analize derinlik katmak için, Elliott dalgalarını göreceli güç endeksi (RSI) gibi teknik göstergelerle birlikte kullanabiliriz.
  • Teori, Elliott dalgalarının var olduğu sonucuna varmak için belirli koşulların sağlanması gerektiğini belirtir. Yani, baştan itibaren, bu teorinin her senaryoda geçerli olmadığını bilmekteyiz.
  • Geri çekilme dalgaları (2, 4 ve b), Fibonacci serisinin seviyeleriyle uyumlu olma eğilimindedir. Bu, Fibonacci teorilerinin ticaretle nasıl ilişkilendirilebileceğini anlamak için önemlidir.

Dezavantajlar:

  • Bilimsel olarak kanıtlanmış bir teori değildir, ki bu belki de ana dezavantajdır. Hata yapmayan bir araç olmadığını unutmamak gerekir.
  • Bilimsel bir dayanağı olmadığı için, genellikle piyasada işlem yapmak için giriş veya çıkış noktalarını onaylamak amacıyla kullanılır. Ancak, dalgaların kendi başlarına bu ticaret sinyallerini belirlemek için kullanılmamaları önerilir.
  • Yatırımcıların davranışının döngüsel veya tekrarlayıcı olduğu fikrine dayanır. Bu, psikolojik bir dayanak sunsa da, olağanüstü olaylar karşısında kişilerin anormal tepkiler verebileceği gerçeğini göz ardı eder.
  • Daha önce belirtildiği gibi, piyasa her zaman Elliott dalgalarının belirli aşamalarından geçmeyebilir.

Elliott Dalgaları, finans piyasalarını anlamada ve gelecek hareketleri öngörmede kritik bir rol oynar. Bu teori, piyasaların fraktal yapısını ve insan psikolojisini derinlemesine analiz etme imkanı sunar. Ancak, bu aracın potansiyelini tam olarak kullanabilmek için, onun kurallarını, önerilerini ve kısıtlılıklarını iyi anlamak şarttır. Elliott Dalgaları, piyasaların sadece rakamlardan ibaret olmadığını, insan davranışları ve tarihle yoğrulmuş bir yapı olduğunu gösterir. Bu analiz yöntemi, deneyimli yatırımcılara ve yeni başlayanlara piyasaların derinliklerine dair değerli içgörüler sağlar. Ancak, her yatırım kararı gibi, Elliott Dalgalarıyla yapılan analizler de kapsamlı araştırma ve kişisel risk değerlendirmesi gerektirir.

İlgili Makaleler

Dow Teorisi
Dow Teorisi, ticaret dünyasında Charles Henry Dow tarafından 1897'de formüle edilen ve bir dizi prensibe dayanarak hisse senetlerinin gelecekteki h...